Zašto Banja Koviljača ponekad smrdi?

Tokom šetnje Banjom Koviljačom možete osetiti miris koji podseća na pokvarena jaja. Taj prepoznatljivi miris sumporovitih izvora potiče od sumporvodonika, gasa čija je hemijska oznaka H₂S. Može prirodno da bude prisutan u podzemnim vodama, a prepoznaje se i u koviljačkom mineralnom blatu. USGS o poreklu mirisa u vodi, istraživanje koviljačkog peloida.

Zašto se miris nekad više oseća?

Gas koji izlazi iz vode meša se sa okolnim vazduhom. Vetar ga raznosi i razređuje, pa smer i jačina vetra, kao i blizina izvora, utiču na to koliko ćete ga osetiti. Kada vazduh miruje, gasovi se slabije raspršuju. To je opšte objašnjenje ponašanja gasova kod prirodnih izvora, a ne rezultat merenja mirisa u koviljačkom parku. USGS o gasovima i uticaju vetra.

Sam miris ne govori da li je voda ispravna za piće, niti koliko će neka terapija pomoći. Za to su potrebni analiza vode i medicinska procena. Sumporovita voda u Koviljači ima i drugu ulogu: sa njom se priprema blato koje se koristi u banjskoj rehabilitaciji.

Zašto Smrdan banja?

Miris izvora bio je toliko prepoznatljiv da je ostao u nazivima Smrdan bara i Smrdan banja. Lokalni turistički centar podseća da su i razglednice sa pozdravima iz Smrdan banje putovale Srbijom i van nje. Staro ime zato čuva sasvim konkretan utisak posetilaca. Turistički info centar o nekadašnjem nazivu.

Kovilje i Koviljka

Poreklo današnjeg imena nije konačno razjašnjeno. Jedno objašnjenje povezuje ga sa koviljem koje je raslo na Gučevu. Drugo pripada predanju o sestrama Vidi i Koviljki, koje su nasledstvo upotrebile da učine dobro svom narodu. U toj priči Koviljka dolazi do izvora pod Gučevom.

Lokalni turistički centar, pozivajući se na knjige V. Vulovića, izričito navodi da nije utvrđeno ko je i kada zamenio naziv Smrdan banja imenima Koviljačka banja i Banja Koviljača. Zato legendu čitamo kao deo banjskog pripovedanja. Zanimljiv trag je i list za banjske posetioce „Kovilje“, čiji je broj izašao 15. jula 1911. godine. O poreklu imena i banjskom listu.

Zašto kraljevska?

Dve građevine najbolje objašnjavaju ovaj naziv: Kupatilo kralja Petra I i Kur-salon. Uz prvo se u turističkoj istoriji vezuje 1908. godina, a uz drugo kralj Aleksandar I i otvaranje 1932. O njihovoj ulozi govori i arhivska izložba „Banja Koviljača, kraljevska banja“. Izveštaj o izložbi Međuopštinskog istorijskog arhiva.

„Kraljevska banja“ danas je istorijski i turistički naziv. Posetiocu daje dobar pravac za šetnju: od kupatila, preko parka, do mesta gde su se banjski gosti okupljali na muzici i druženju.

Još jedno staro banjsko ime vezano je za kraljevsku porodicu: Tri česme i kladenac princeze Jelene.