Vila Draga, od kraljevih poseta do Železničkog doma

Iznad banjskog parka, u blizini crkve Svetih apostola Petra i Pavla, nalazi se vila Draga. Stariji gosti poznaju je i kao Železnički dom. Ta dva imena prate promenu njene namene: od privatne banjske vile do odmarališta železničara.

Gost kod prijatelja

Vilu je podigao loznički trgovac Marjan Katić. Prema reportaži Slobodana Pajića u Blicu od 18. marta 2017, kralj Petar I Karađorđević dolazio je kod njega kao prijatelj i gost. U istom tekstu Vladimir Vulović navodi da su železnice otkupile vilu od Katića i Josimovića 1933. godine. Blic: priča o vili Draga.

Zanimljiv je i opis nekadašnje opreme: tekuća voda na spratu, telefon i električno dozivalo, koje reportaža pominje pozivajući se na oglase iz 1911. Takve pojedinosti približavaju očekivanja imućnog banjskog gosta s početka 20. veka. Originalne oglase tek treba pronaći, pa superlativ o „jednom od prvih telefona u Srbiji“ ne preuzimamo kao utvrđen podatak.

Zdanje na razglednici

Fotografija razglednice iz naše zbirke. Na karti je ispisana železnička namena doma. Fajl nosi oznaku 1932, ali ona nije potvrđen datum snimanja i ne razrešava godinu promene vlasništva.

Na ovom bližem pogledu vide se visoki krovovi, zaobljena terasa i ljudi okupljeni ispred ulaza. Zdanje na naslovnoj razglednici stoji u pozadini, okruženo drugim vilama i zelenilom. Obe slike pomažu da razumemo nekadašnji izgled ovog dela banje.

Šta beleže novije fotografije

Blicova galerija iz 2017. sadrži snimke Slobodana Pajića i stariju sliku označenu kao privatna arhiva. Fotografije pokazuju koliko se izgled zgrade promenio. Otvorite galeriju uz reportažu.

Propadanje beleže i kasniji izvori. RTS je 10. septembra 2022. izvestio da je vila izgubila nekadašnju namenu. Gradnja je 10. oktobra iste godine objavila fotografije Mladena Sekulića, sa oštećenim krovom, trošnom drvenarijom i unutrašnjošću punom ruševina. FoNetov prilog u Danasu od 3. decembra 2022. donosi i fotografiju Marka Dragoslavića.

Ovi snimci dokumentuju stanje u vreme objavljivanja. Ne potvrđuju tačan obim kasnijeg urušavanja niti današnje stanje. Zbog zabeleženih oštećenja, vilu posmatrajte sa javnog prilaza, bez ulaska u objekat i približavanja delovima koji mogu da padnu. Oznaka „hotel“ na Google mapama nije potvrda da ovde radi smeštaj.